«Έφυγε» ο Μάνος Ελευθερίου

ΕΞΩΦΥΛΛΟ ΘΕΜΑΤΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

«Έφυγε» από τη ζωή, την Κυριακή 22 Ιουνίου 2018 ο μεγάλος Έλληνας ποιητής και στιχουργός, Μάνος Ελευθερίου σε ηλικία 80 χρόνων
Γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Ερμούπολη της Σύρου. Ο πατέρας του ήταν ναυτικός. Σε ηλικία 14 ετών έρχεται με την οικογένειά του από την Σύρο στην Αθήνα και τα πρώτα επτά χρόνια κατοικούν στο Χαλάνδρι.  Το 1960 μετακομίζουν οικογενειακώς στο Νέο Ψυχικό. Το 1955 γνωρίζεται με τον Άγγελο Τερζάκη ο οποίος τον ωθεί να παρακολουθήσει μαθήματα στη δραματική σχολή του Εθνικού Θεάτρου ως ακροατής. Το 1956 γράφεται στο τμήμα θεάτρου της Σχολής Σταυράκου με καθηγητές τον Χρήστο Βαχλιώτη, Γιώργο Θεοδοσιάδη και Γρηγόρη Γρηγορίου. Το 1960 στα Ιωάννινα όπου βρέθηκε για να υπηρετήσει την στρατιωτική του θητεία αρχίζει να γράφει θεατρικά έργα και ποιήματα. Το 1962 σε ηλικία μόλις 24 ετών δημοσιεύει την πρώτη του ποιητική συλλογή με τίτλο «Συνοικισμός», με δικά του χρήματα αλλά δεν είχε την αναμενόμενη επιτυχία. Την ίδια εποχή στα Ιωάννινα γράφει τους πρώτους στίχους, ανάμεσα στους οποίους ήταν και «Το τρένο φεύγει στις 8:00» που αργότερα μελοποίησε ο Μίκης Θεοδωράκης. Τον Οκτώβριο του 1963 ξεκινά να εργάζεται στο «Reader’s Digest» όπου και παρέμεινε για τα επόμενα δεκαέξι χρόνια. Στο μεταξύ κυκλοφορούν τα δύο πρώτα του βιβλία με διηγήματα, «Το διευθυντήριο» (1964) και «Η σφαγή» (1965) για τα οποία γράφτηκαν εξαιρετικές κριτικές. Το 1964 παρουσιάζεται στην ελληνική δισκογραφία. Συνεργάζεται με το συνθέτη Χρήστο Λεοντή καθώς και τον Μίκη Θεοδωράκη (1967) με τον οποίο η συνεργασία διακόπηκε λόγω της Δικτατορίας.  Τα συγκεκριμένα τραγούδια πρωτοκυκλοφόρησαν το 1970 στο Παρίσι. Συνεργάστηκε με τον Δήμο Μούτση (Άγιος Φεβρουάριος, 1971) και με τον Γιάννη Μαρκόπουλο στον δίσκο Θητεία του οποίου η ηχογράφηση άρχισε το Νοέμβριο του 1973, διακόπηκε από τα γεγονότα του Πολυτεχνείου και τελικά κυκλοφόρησε το 1974 με την Μεταπολίτευση. Κατά καιρούς έχει συνεργαστεί σχεδόν με όλους τους Έλληνες συνθέτες, όπως με τον συνθέτη Σταύρο Κουγιουμτζή και τον τραγουδιστή Γιώργο Νταλάρα καθώς και με το Θανάση Γκαϊφύλλια στην Ατέλειωτη Εκδρομή (1975), τον Μάνο Χατζιδάκι, τον Γιάννη Σπανό, τον Γιώργο Ζαμπέτα, τον Σταμάτη Κραουνάκη, τον Λουκιανό Κηλαηδόνη, τον Γιώργο Χατζηνάσιο, τον Αντώνη Βαρδή και πολλούς άλλους. Παράλληλα γράφει και εικονογραφεί παραμύθια για παιδιά και επιμελείται την έκδοση λευκωμάτων με θέμα την Σύρο: Ενθύμιον Σύρας, Θέατρο στην Ερμούπολη κ.α. Την δεκαετία του ‘90 αρθρογραφεί και συγχρόνως κάνει ραδιοφωνικές εκπομπές στον Αθήνα 9,84 και στο Δεύτερο Πρόγραμμα. Το 1994 εκδίδει τη πρώτη του νουβέλα με τίτλο Το άγγιγμα του χρόνου. Το 2004 δημοσιεύει το πρώτο του μυθιστόρημα Ο Καιρός των Χρυσανθέμων που τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο Λογοτεχνίας 2005. Το 2013 ο Μάνος Ελευθερίου, βραβεύθηκε για την συνολική προσφορά του από την Ακαδημία Αθηνών.
Ένας άνθρωπος μοναχικός, δωρικός, ταπεινός και λιτός που άφησε σπουδαία παρακαταθήκη τα μυθιστορήματα, τα κείμενα, τους στίχους του. Είχε γράψει ποιητικές συλλογές, διηγήματα, μία νουβέλα, δύο μυθιστορήματα και περισσότερα από 400 τραγούδια.
ΒΡΑΒΕΥΣΕΙΣ
Κρατικό Βραβείο Λογοτεχνίας για το μυθιστόρημά του «Ο καιρός των χρυσανθέμων» (2005)
– Βραβείο ιδρύματος Κώστα και Ελένης Ουράνη για το σύνολο του έργου του, Ακαδημία Αθηνών (2013)
ΔΙΣΚΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΕΣ
Το παλληκάρι έχει καημό (Μ. Θεοδωράκης)
Σ’ αυτή τη γειτονιά (Μ. Θεοδωράκης)
Ο Άγιος Φεβρουάριος (Δ. Μούτσης)
Η σούστα πήγαινε μπροστά (Δ. Μούτσης)
Άλλος για Χίο τράβηξε (Δ. Μούτσης)
Ο χάρος βγήκε παγανιά (Δ. Μούτσης)
Θητεία (Γ. Μαρκόπουλος)
Μαλαματένια λόγια (Γ. Μαρκόπουλος)
Τα λόγια και τα χρόνια (Γ. Μαρκόπουλος)
Παραπονεμένα λόγια ( Γ. Μαρκόπουλος)
Κάτω απ’τη μαρκίζα (Γ. Σπανός)
Οι ελεύθεροι κι ωραίοι (Στ. Κουγιουμτζής)
Στα χρόνια της υπομονής (Στ. Κουγιουμτζής)
Άμλετ της Σελήνης (Θ. Μικρούτσικος)
Δεν είμαι άλλος (Θ. Μικρούτσικος)
Είναι αρρώστια τα τραγούδια (Στ. Ξαρχάκος)
Έρημοι σταθμοί (Δ. Τσακνής)
Θα σε ξανάβρω στους μπαξέδες (Ηλ. Ανδριόπουλος)
Η Διαθήκη (Χρ. Νικολόπουλος)
Ποιος τη ζωή μου, ποιος την κυνηγά (Μ. Θεοδωράκης)
Το σπίτι γέμισε με λύπη (Χρ. Λεοντής)
Στων αγγέλων τα μπουζούκια (Χρ. Νικολόπουλος)
Μη χτυπάς σ’ ένα σπίτι κλειστό (Λ. Κηλαηδόνης)
Ατέλειωτη εκδρομή (Θ. Γκαϊφύλλιας)
Γνωριμία (Θ. Γκαϊφύλλιας)

ΠΟΙΗΣΗ
Μαύρα μάτια (Μεταίχμιο 2013)
Τα λόγια και τα χρόνια (Μεταίχμιο 2013)
Ο νοητός λύκος (Μεταίχμιο 2010)
Βλέμματα από την Ελλάδα, (Μεταίχμιο 2008)
Παραμονή Πρωτοχρονιάς (Άμμος 2008)
Το άγγιγμα του χρόνου (Καστανιώτη 2006)
Το νεκρό καφενείο (Καστανιώτη 2006)
Ο καιρός των χρυσανθέμων (Μεταίχμιο 2005)
Η πόρτα της Πηνελόπης (Γαβριηλίδη 2003)
Είναι αρρώστια τα τραγούδια (Καστανιώτη 2002)
Ο ίσκιος της Αθήνας (Ποταμός 2002)
Η γάτα που ήθελε να γίνει πουλί (Ελληνικά Γράμματα 2000)
Του Γενάρη το φεγγάρι (Κέδρος -κείμενα, εικονογράφηση- 1998)
Ένα καράβι μια φορά (Ωκεανίδα 1997)
Το νεκρό καφενείο (Καστανιώτη 1997)
Το άγγιγμα του χρόνου (Καστανιώτη 1994)
Αναμνήσεις από την Όπερα (Γνώση 1987)
Το μυστικό πηγάδι (Γνώση 1983)
Τα όρια του μύθου (Γνώση 1978)
Αγρυπνία για το σκοτεινό τρυγόνι στην εκκλησία του προφήτη Ελισσαίου (Αμοργός 1975)
Τα ξόρκια (Ύψιλον 1973)
Μαθήματα μουσικής (1972)
Συνοικισμός (1962)

ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑΤΑ
Ο καιρός των χρυσανθέμων (Μεταίχμιο 2004)
Η γυναίκα που πέθανε δύο φορές (Μεταίχμιο 2006)
Άνθρωπος στο πηγάδι (Μεταίχμιο 2008)
Πριν απ’ το ηλιοβασίλεμα (Μεταίχμιο 2011)
Φαρμακείον εκστρατείας (Μεταίχμιο 2016)

ΔΙΗΓΗΜΑΤΑ
Το διευθυντήριο (Φέξη 1964)
Η σφαγή (1965)
Η μελαγχολία της πατρίδας μετά τις ειδήσεις των οκτώ (Μεταίχμιο 2007)

ΝΟΥΒΕΛΑ
Το άγγιγμα του χρόνου (Καστανιώτη 1994)

ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ-ΙΣΤΟΡΙΚΑ
Είναι αρρώστια τα τραγούδια – Ανθολόγηση κειμένων του συγγραφέα (Καστανιώτη 2002)
Μαύρα Μάτια – Ο Μάρκος Βαμβακάρης και η συριανή κοινωνία στα χρόνια 1905-1920 (Μεταίχμιο 2013)

ΜΕΛΕΤΕΣ-ΛΕΥΚΩΜΑΤΑ
Το θέατρο στην Ερμούπολη τον εικοστό αιώνα -τέσσερεις τόμοι (Δήμος Ερμούπολης)
Ο ίσκιος της Αθήνας (κείμενα Μάνος Ελευθερίου, Ποταμός  2002)

ΠΑΙΔΙΚΑ
Παραμύθια για τον Αυτοκράτορα (Γνώση)
Ένα καράβι μια φορά (Ωκεανίδα 1997)
Του Γενάρη το φεγγάρι: Παραμύθια για τους δώδεκα (Κέδρος 1998)
Η γάτα που ήθελε να γίνει πουλί (Ελληνικά Γράμματα 2000)
Ένα καράβι, καραβάκι…  (Σχολής Ι. Μ. Παναγιωτόπουλου, Θέατρο 2005)
Ο Γέρος Χορευτής (Μεταίχμιο 2010)

ΣΥΛΛΟΓΙΚΑ ΕΡΓΑ
Ημερολόγιο: Παιδιά του κόσμου (Γκοβόστη  2013)
Μακρουλάκης (Ίδρυμα Εικαστικών Τεχνών και Μουσικής Β. & Μ. Θεοχαράκη  2013)
Φύγε για να μείνεις (Οδοιπόρος 2012)
Στίχοι στο καβαλέτο (Οίστρος 2011)
Τα ποιήματα του 2010 (Κοινωνία των (δε)κάτων (2011)
3.000 χρόνια ελληνική ερωτική ποίηση, Εκδοτική Θεσσαλονίκης 2008)
Μαρία Μοντέζ (Αιγόκερως 2008)
Μπλε μελαγχολία. Σας αρέσει ο Μπραμς; Άλτιν (Κέδρος 2007)
Η δεκαετία του ’60 (Καστανιώτη 2005)
Το Χαλάνδρι που γνώρισα (Ευριπίδης 2005)
Μια πόλη, ένας συγγραφέας (Μίνωας 2001)
Έρωτας σε πρώτο πρόσωπο (Κέδρος 1997)
ΕΠΙΜΕΛΕΙΕΣ
Φωτογραφίες και σήματα Ελλήνων και ξένων φωτογράφων της περιόδου 1859-1910 (Γνώση 1981)
Ενθύμιο Σύρας φωτογραφίες και καρτ ποστάλ από το 1860-1950, (Γνώση 1993)
Νεοκλασική Ερμούπολη (Ελληνικά Γράμματα 2000)
Ενθύμιον Σύρου: Σύρος ένα νησί – Μια ιστορία (Ελληνικά Γράμματα 2001).

ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΤΕ

Facebooktwitterpinterestlinkedinmail